Kirmanckî / Zazakî
Zazaca hava ve iklim
Hewa û îqlîm · 105 kelime
hava ve iklim konusunda 105 Zazaca kelime — Türkçe anlamları ve madde sayfalarına bağlantılarıyla.
A
- akewtene doğmak (güneş, ay ve yıldızlar için)
- akewtiş doğma (güneş, ay ve yıldızlar için)
- aşît çığ
- aşme 1) ay, kamer 2) ay, yılın on iki bölümünden her biri
- asmên gök, gökyüzü, felek
- awanşîyayîş batma (güneş, ay vb. için)
- awa şilîye (m yağmur suyu
- awa varanî yağmur suyu
- awî kewtene çiy düşmek
B
- bilusk 1) şimşek 2) yıldırım
- biluskî eştene şimşek çakmak, şimşeklenmek
C
- cemed buz
- cemed bestene buz bağlamak, buz tutmak, buzlanmak
- cemed girê dayene buz bağlamak, buz tutmak, buzlanmak
- cemed girewtene buz bağlamak, buz tutmak, buzlanmak
- cemreyê hewayî hava cemresi (Rumi takvime göre 6-7 Şubat gecesi başlar.)
Ç
- çemçîlik buz sarkıntısı, buz saçağı
D
E
Ê
- êrxuçebîyayîş kar donması
F
- firtine fırtına
- firtineyê qumî kum fırtınası
- firtineyê xîzî kum fırtınası
G
- germ-II sıcak
- germin sıcak, ısınmış olan
- gudvewre kar topu
- gurrayîşê hewrî gök gürlemesi
- gurrîya hewrî gök gürlemesi
H
K
- keskûsûre gökkuşağı, alkım, ebekuşağı, ebemkuşağı, eleğimsağma, hacılar...
- kila hewayî hava cemresi (Rumi takvime göre 6-7 Şubat gecesi başlar.)
- kontrolê gemarinîya hewayî hava kirliliği denetimi
- kozê hewayî hava cemresi (Rumi takvime göre 6-7 Şubat gecesi başlar.)
L
M
- mansî don (uzun kadın donu)
- mewsim mevsim
- mij sis
- mijxele pus (hafif ve nemli sis)
- mûndîya Eyşo-Fatma gökkuşağı, alkım, ebekuşağı, ebemkuşağı, eleğimsağma, hacılar...
- mûndîya Fatma-Eyşane gökkuşağı, alkım, ebekuşağı, ebemkuşağı, eleğimsağma, hacılar...
- mûndîya Hezretî Fatma gökkuşağı, alkım, ebekuşağı, ebemkuşağı, eleğimsağma, hacılar...
N
- nerm yumuşak, ılık
P
Q
- qeja buz
- qerawî kırağı
- qeşa bestene buz bağlamak, buz tutmak, buzlanmak
- qeşa girê dayene buz bağlamak, buz tutmak, buzlanmak
- qeşa-I buz
- qija ayaz
- qir kırağı
- qiş kırağı
R
- rewa 1) nem, rutubet, gönen 2) şebnem, çiy
- roj 1) güneş 2) gündüz
- roşnê aşme ay ışığı, mehtap
- roştîya aşme ay ışığı, mehtap
S
Ş
- şewqê aşme ay ışığı, mehtap
- şilî 1) yağış 2) yağmur
- şilîye yağmur
- şîrgerm ılık
- şîyene awan batmak (güneş, ay vb. için)
T
- tefûduman fırtına
- teriqîyayîş-II kar sertleşmesi
- tîje 1) güneş 2) güneş veya ay ışığı, mehtap3)güneş ısısı
- tilpê hewrî bulut kümesi
- tîrêja hewz û keske gökkuşağı, alkım, ebekuşağı, ebemkuşağı, eleğimsağma, hacılar...
- torge dolu
- torsele dolu
- tumanî don (uzun don); külot, kısa don
V
- va 1) rüzgâr, yel 2) romatizma
- varan yağmur
- vaûvirike fırtına
- vewre kar
- vewrês çığ
- vewrgude kar topu
- vilnerm ılık
- vire şimşek, yıldırım
- vire akewtene şimşek çakmak, şimşeklenmek
- vire virsayene şimşek çakmak, şimşeklenmek
- virsik şimşek, yıldırım
- virsik akewtene şimşek çakmak, şimşeklenmek
W
X
- xedev tipi, kar fırtınası
- xumam pus, bulanık hava
- xusk kırağı
- xusk girê dayene kırağı düşmek, kırağı yağmak
- xuskî piro dayene kırağı çalmak, kırağı vurmak
Y
- yaxer yağmur