Kirmanckî / Zazakî
Zazaca tarım ve hayvancılık
Zîret û heywandarî · 174 kelime
tarım ve hayvancılık konusunda 174 Zazaca kelime — Türkçe anlamları ve madde sayfalarına bağlantılarıyla.
A
- alef yem
- ameyene çerdene (ekin, ot vb. için) hayvanlarca yenmek
- axur ahır, dam
B
- baqur sığır sürüsü
- baxçe bahçe
- bax-I bağ (üzüm bağı)
- benda hêgayî tarla duvarı
- bi hak bîyene tavuk vb. kümes hayvanının yumurtlayacak durumda olması
- bincuwen harman sonu (badas)
- birra verekan kuzu sürüsü
- birre-II hayvan kümesi (küme), sürü
- bog tarla kenarındaki sürülmemiş kısım
- bostan bostan
- boyete bağ kulübesi
- bûtike bağ kulübesi
C
- cerge 1) insan kümesi, insan grubu, kafile 2) hayvan kümesi, küme
- cinî-mêrde karı koca, çift
- cinî û mêrde karı koca, çift
- cita çift
- cite çift
- cite kerdene çift sürmek
- colage sığır sürüsü
- cuwen 1) harman 2) harman yeri
- cuwenan ser ra gêrayene harman zamanı harmanları dolaşarak harman ürünü istemek suret...
- cuwen çarnayene döven sürmek, döven dövmek, harman dövmek
- cuwen hewa dayene harman savurmak
- cuwen kutene döven sürmek, döven dövmek, harman dövmek
- cuwen kuwayene döven sürmek, döven dövmek, harman dövmek
- cuwen vay dayene harman savurmak
Ç
D
- darik değnek
E
- ebre-I kuş sürüsü
- efara 1) harman sonu (badas) 2) (mecazi) ailede son çocuk
- ekin ekin
- eşêfe tarla, bostan vb. yerlerdeki yabani otları ayıklama işi
- eşêfe kerdene tarla, bostan vb. yerlerdeki yabani otları ayıklamak
- eşêfekerdiş tarla, bostan vb. yerlerdeki yabani otları ayıklama
Ê
- êm yem
F
- fele tarla sürerken karasabanın giremediği/girmediği ve dolayısıyl...
- felekendiş tarla sürerken karasabanın giremediği/girmediği ve dolayısıyl...
- fele ... mendiş tarla sürerken karasabanın giremediği/girmediği engebeli yeri...
- feleverdayîş tarla sürerken karasabanın giremediği/girmediği sürülememiş y...
- filhan kerdene herk etmek, nadas etmek
- filhankerdiş nadas
- firêze 1) anız, firez 2) (mecazi) yapılan iş, pratik
G
- garane sürü, sığır sürüsü
- gêle kerdene döven sürmek, döven dövmek, harman dövmek
- gewe ağıl, arkaç
- gubre gübre (kimyasal gübre)
- guçikê hêgayî tarla veya arazinin başka tarla veya araziler arasında kalan ...
H
- hak ra bîyene tavuk vb. kümes hayvanının yumurtlayacak durumda olması
- hêga tarla
- hêga dêmdayene anız bozmak
- hesad hasat
- hewşo ağıl, arkaç
- hoye ekin veya ot biçerken biçmek için yönelinen ve hedeflenen mesafe
K
- kalan tarla, bostan vb. yerlerdeki yabani otları ayıklama işi
- kalan kerdene tarla, bostan vb. yerlerdeki yabani otları ayıklamak
- kalankerdiş tarla, bostan vb. yerlerdeki yabani otları ayıklama
- kax tarla, bostan vb. yerlerdeki yabani otları ayıklama işi
- kax kerdene tarla, bostan vb. yerlerdeki yabani otları ayıklamak
- kaxkerdiş tarla, bostan vb. yerlerdeki yabani otları ayıklama
- kelametadayîş çift sürme veya döven sürme esnasında öküzün yürümek istememesi
- kerab nadas
- kerab kerdene herk etmek, nadas etmek
- kês-I iri saman, ot samanı
- kilk yün, yapak, yapağı
- kin tuluk, tulum
- kox kümes
- koz-I 1) kümes 2) yeni doğan oğlak, kuzu veya buzağının içine kondu...
- kozik 1) evcik (küçücük ev) 2) kümes 3) yeni doğan oğlak, kuzu veya...
- kozikê kergan kümes
- kulbe kerdene çapalamak; tarla, bostan vb. yerlerdeki yabani otları çapayla...
- kulik-II harman savrulurken biriken çok ince saman
- kuware 1) ambar 2) kovan (arı kovanı)
- kuwareyê hingan kovan (arı kovanı)
- kuwareyê mêsanê hingimênî kovan (arı kovanı)
L
M
- makînaya cuwenî harman makinesi, batöz
- maşayeke çift
- merge otlak, çayır, mera
- meşke 1) tuluk, tulum, kırba, yayık 2) göbek (şişkin karın)
- meşke nîritene yayık yaymak
- meşke şanayene yayık yaymak
- meşke şanitene yayık yaymak
- mîyanbaran kerdene bağ tevekleri hereklere sarıldıktan sonra bağı ikinci kez sürmek
- mole değnek; ince ağaç dalı, sepet örmekte kullanılan ince ağaç dalı
- moze büğelek, bevelek, böğelek, büğe, bükelek, büve, büvelek, nokr...
- muşene çarnayene döven sürmek, döven dövmek, harman dövmek
- muşene kutene döven sürmek, döven dövmek, harman dövmek
- mûx harman savrulurken biriken çok ince saman
- muye kıl
- muyî girewtiş kıl alma
N
- naxir sığır sürüsü
P
- patose harman makinesi, batöz
- pele-I tarla sürerken karasabanın giremediği/girmediği ve dolayısıyl...
- pelekendiş tarla sürerken karasabanın giremediği/girmediği ve dolayısıyl...
- pele ... mendiş tarla sürerken karasabanın giremediği/girmediği engebeli yeri...
- peleverdayîş tarla sürerken karasabanın giremediği/girmediği sürülememiş y...
- peşm yün, yapak, yapağı
- pêtaga hingimênî kovan (arı kovanı)
- pêtage kovan (arı kovanı)
- pîn kümes
- pirç yün, yapak, yapağı
- pirç girewtiş kıl alma
- pişke-II gübre (keçi ve koyun gübresi), kemre (hayvan gübresi)
- poxmag harman savrulurken biriken çok ince saman
- purt 1) tüy 2) yün, yapak, yapağı
Q
R
- rasî tarla veya arazinin başka tarla veya araziler arasında kalan ...
- ref-I 1) kuş sürüsü 2) insan grubu, insan kümesi, kafile
- rezbirînî bağ budama zamanı
- rez birnayene bağ budamak
- rez-II bağ
- rez pud kerdene bağ budamak
- rez rîçik kerdene bağ budamak
- rez viraştene bağ budamak
- rez xeripnayene bağ bozmak
- rez xeripnayîş bağ bozma
- rîçike bağ budamakta kullanılan bir tür bıçak
- rişte bağ (bağlamak için kullanılan)
- riştik bağ (bağlamak için kullanılan)
S
Ş
- şelbûte değnek
- şerqatî değnek
- şewte değnek
- şîrane bağ ürünü -pestil vb.- tatlı yiyeceklerin genel adı
- şîrane kerdene (bağ bozumu sırasında) bağ ürünü tatlılar hazırlamak
- şitile kovan (arı kovanı)
- şûve herk, nadas
- şûve kerdene herk etmek, nadas etmek
T
- tedefelemendiş tarla sürerken karasabanın giremediği/girmediği engebeli yeri...
- tedefeleverdayîş tarla sürerken karasabanın giremediği/girmediği sürülememiş y...
- tene-II 1) tahıl, hububat 2) ekin
- terke ekin
- tulume tulum (göğüs ve pantolon bölümü bitişik giysi)
U
- uşîre 1) değnek, asa 2) çubuk (uzun ağızlık)
V
- verba-I harman savrulurken biriken çok ince saman
- verva harman savrulurken biriken çok ince saman
- vervayê simerî harman savrulurken biriken çok ince saman
W
- welade bağ kulübesi
- weladeke bağ kulübesi
- welenge büğelek, bevelek, böğelek, büğe, bükelek, büve, büvelek, nokr...
- wextê cite çift zamanı
- wextê debare hasat zamanı
- wextê hesadan hasat zamanı
- wextê paleyî hasat zamanı
- wextê rezbirînan bağ budama zamanı