Dizin · Türkçe kelimeler
Türkçe-Zazaca sözlük dizini — D
D harfiyle başlayan 2119 kelime · Sayfa 5/6
do
- doğum odası odaya gede/doman/qeçardişî (m), odaya bîyayîşê gedeyan/domanan/qeçekan (m)
- doğum oranı nisbetê bîyayîşê gedeyan/domanan/qeçekan (n)
- doğum sancısı birênî (zh)
- doğum sancısı çekmek birênan ver de bîyene, birênan ver kewtene, birênan ci eştene
- doğum sancısı çekmek zeyî ver de bîyene
- doğum tarihi tarîxê bîyayîşî (n)
- doğum yapmakdoğurmak 1)(insan için) ardene, ardene dinya, ardene cîhan, cêra veradîyayene, xelisîyayene, welidîyayene, barê xo r...
- doğum yeri cayê bîyayîşî (n)
- doğurgan 1)zaf welidîyayoxe (m), zaf xelisîyayoxe (m), welûde (m), 2)berdar, -e (mecazî); mehsuldar, -e (mecazî), 3)...
- Doğurganlık 1)zafwelidîyayoxî/ye (m), zafxelisîyayoxî/ye (m), welûdî/ye (m), 2)berdarî/ye (mecazî); mehsuldarî/ye (meca...
- doğurmak 1)(insan için) ardene, ardene dinya, ardene cîhan, cêra veradîyayene, xelisîyayene, welidîyayene, barê xo r...
- doğurtma 1)(seba merdiman) welidnayîş (n), xelisnayîş (n); qicraqedînayîş (n), 2)(seba heywanan) zaynayîş (n), dayîş...
- doğurtmak 1)(seba merdiman) welidnayene, xelisnayene; qic ra qedînayene, 2)(seba heywanan) zaynayene, dayene zayene, ...
- doğuş bîyayîş (n), zayîş (n) (bazı hayvanlar için)
- doğuştan 1)zayîş ra, bîyayîş ra 2)fitrî, -ye
- doğuştancı natîvîst, -e
- doğuştancılık natîvîzm (n)
- doğuştan kalça çıkıklığı zayîş ra reyayeyîya qinesteyî, bîyayîş ra caravejîyayîya kuleyî/qorrikî
- Doha Doha (m)
- döke saça bi raşanayîş
- dökme 1)rijnayîş (n), rişnayîş (n) 2)bilakerdiş (n) 3)rokerdiş (n) 4)deverdayîş (n) 5)warkerdiş (n)
- dökmeci rokerdox, -e
- dökmecilik rokerdoxîye (m), rokerdoxî (m), rokerdoxênî (m)
- dökme demirpik pîk (n)
- dökme gaz gazo awîkerde (n), gazo awikkerde
- dökmek 1)rijnayene, rişnayene 2)bila kerdene 3)rokerdene 4)deverdayene 5)war kerdene
- doksan neway
- doksanıncı newayin, -e
- doktor doktor, -e; hekîm, -e
- doktora doktora (m)
- doktoralı bidoktora (n, m), doktoradar, -e
- doktorasız bêdoktora (n, m)
- doktorluk doktorî/ye (m), hekîmî/ye (m)
- doktrin doktrîn (n)
- doku vaw (n), baft (n), tekstus (n)
- doku bilimi vawnasîye (m), hîstolojî (n)
- doku bozukluğu lezyon (n)
- dökük rijîyayî, -ye; rijîyaye (n), rijîyaya (m); rişîyayî, -ye; rişîyaye/a; bilabîyayî, -ye; bilabîyaya/e; rokerd...
- dökülme 1)rijîyayîş (n), rişîyayîş (n) 2)bilabîyayîş (n) 3)robîyayîş (n) 4)ameyîşrokerdiş (n) 5)deverdîyayîş (n) 6)...
- dökülmek 1)rijîyayene, rişîyayene 2)bila bîyene 3)robîyene 4)ameyene rokerdene 5)deverdîyayene 6)war bîyene
- dökülmüşdökük rijîyayî, -ye; rijîyaye (n), rijîyaya (m); rişîyayî, -ye; rişîyaye/a; bilabîyayî, -ye; bilabîyaya/e; rokerd...
- döküm 1)dekerdene qalibî, 2)bi teferuat îzah kerdene, 3)demê/zemanê/wextê rijîyayîşî/rişîyayîşî (n), 4)qalibîroda...
- dokumacı çulag, -e
- dokumacılık çulagî (m), çulagîye (m), çulagênî (m)
- dokuma-I çîtare (n), toxme (n)
- dokuma-II ratenitiş (n), ratanayîş (n), viraştiş (n)
- dokumak ratenitene, ratanayene, viraştene
- dokumalı 1)çîtareyin, -e 2)ratenita/e, ratanaye/a
- doküman belge (n), dokuman (n), wesîqe (n)
- dokümantasyon belgekerdiş (n), dokumankerdiş (n), dokumantasyon (n)
- dokümanter belgeyî, -ye; dokumanter, -e
- dokümanter film belgefîlm (n); fîlmo dokumanter (n)
- dokuma tezgâhı dezgehê çulagî (n)
- dökümcü rokerdox, -e
- dökümcülük rokerdoxîye (m), rokerdoxî (m), rokerdoxênî(m)
- dökümevi qalibxane (n), fabrîka de cayo ke dekene qalibî
- dökümhane qalibxane (n), fabrîka de cayo ke dekene qalibî
- dokunma 1)panayîş (n) 2)(el, parmak vb. ile) destpanayîş (n), dest ... ra nayîş, destpedenayîş (n) 3)temaskerdiş (n...
- dokunma duyusu hîsê panayîşî (n), hîsê ginayîşî (n)
- dokunmak 1)dest ... ra nayene, dest pede nayene, 2)temas kerdene 3)(yiyecek vb.) ginayene, ciginayene, bide ginayene...
- dokunmatik = dokunmalı destpanok (n)
- döküntü rijîyaye (n), bilabîyaye (n), rokerde (n)
- döküp saçmak raşanayene; çarç kerdene
- dokurcundokuztaş newine (m), newike (m), newekî (zh), newsî (m), newsîyeke (m)
- doku uyuşmazlığı pênêameyîşê vawan (n)
- dokuz new
- dokuztaş newine (m), newike (m), newekî (zh), newsî (m), newsîyeke (m)
- dokuzuncu newin, -e
- dokuz yüz new sey
- döl 1)zurîyet (n); az (n), ber (n) kef (n), dol (n); nesle (m); hewre (m), 2)dol (n)
- döl almak ... ra ber girewtene, ... dol girewtene
- dolambaçlı bir yol takip etme hokekekerdiş (n)
- dolambaçlı bir yol takip etmek hokeke kerdene
- dolandırıcı xapeker, -e; sextekar, -e
- dolandırıcılık xapekerî/ye (m), sextekarî/ye (m)
- dolandırılışdolandırılma 1)tiropêşîyayîş (n); piropêşîyayîş (n); pirapilêşnîyayîş (n); piresnîyayîş (n); tira lefnîyayîş (n), 2)çanq...
- dolandırılma 1)tiropêşîyayîş (n); piropêşîyayîş (n); pirapilêşnîyayîş (n); piresnîyayîş (n); tira lefnîyayîş (n), 2)çanq...
- dolandırılmak 1)tiro pêşîyayene; piro pêşîyayene; pira pilêşnîyayene; piresnîyayene; tira lefnîyayene, 2)çanqilnîyayene, ...
- dolandırışdolandırma 1)tiropîştiş (n); piropîştiş (n); pirapilêşnayîş (n); tiralefnayîş (n), 2)çanqilnayîş (n), 3)gêrnayîş (n), ...
- dolandırma 1)tiropîştiş (n); piropîştiş (n); pirapilêşnayîş (n); tiralefnayîş (n), 2)çanqilnayîş (n), 3)gêrnayîş (n), ...
- dolandırmak 1)tiro pîştene; piro pîştene; pira pilêşnayene; tira lefnayene, 2)çanqilnayene, 3)gêrnayene, çarnayene, fet...
- dolanım | sirkülasyondolaşım gêrayîş (n); fetilîyayîş (n), sîrkulayon (n)
- dolanıp durmak çerxdayîş (n), çerx dayene
- dolanma 1)tiropêşîyayîş (n); ciropêşîyayîş (n); çanqilîyayîş (n); gingilyayîş (n); lêfeştiş (n), 2)dorûver/derûdor/...
- dolanmak 1)tiro pêşîyayene; ciro pêşîyayene; çanqilîyayene; gingilyayene; lêf eştene, 2)dorûver/derûdor/dorme/derûdo...
- dolap dolabe (m)
- dolap çevirmek dolabe çarnayene
- dolap döndürmek dolabe çarnayene
- dolaplı bidolab, -e; dolabdar, -e
- dolapsız bêdolab, -e
- dolar dolar (n)
- dolaşım gêrayîş (n); fetilîyayîş (n), sîrkulayon (n)
- dolaşma 1)gêrayîş (n), fetilîyayîş (n) 2)pîyasekerdiş (n) 3)şîyayîşûameyîş (n) 4)natûwetkerdiş (n)
- dolaşmak 1)gêrayene, fetilîyayene
- dolaştırma gêrnayîş (n), çarnayîş (n), fetilnayîş (n)
- dolaştırmak gêrnayene, çarnayene, fetilnayene
- dolayçevre 1)dorûver (n), derûdor (n), dorme (n), derûdorme (n), çorşme (n), norî-orî, dor (n), pîramûn (n), hetahet (...
- dolayı semedê ... ra, seba ... ra, seba, rîyê ... ra, rîwalê ... ra, ver
- dolayısıylanedeniyle semedê ... ra, seba ... ra, seba, ver, rîyê ... ra, rîwalê ... ra
- dolaylı nerasterast, -e; endîrekt, -e; biwasita, -ye
- dolaylı anlatmak îma kerdene, endîrekt vatene
- dolaylılık endîrektî/ye (m), biwasitayî/ye (m)
- dolaylı öznesözde özne kerdoxo goyayî (n)
- dolaylı vergi baco nerasterast (n), baco endîrekt (n)
- dolaysız rasterast, -e; raşteraşt, -e; dîrekt, -e; bêwasita, -ye
- doldurma pirrkerdiş (n), dekerdiş (n)
- doldurmak pirr kerdene, dekerdene, ci kerdene
- doldurtma dayîşpirrkerdiş (n); dayîşdekerdiş (n), dayîşcikerdiş (n)
- doldurtmak dayene pirrkerdene; dayene dekerdene, dayene cikerdene
- döleşi embazek (n), hevalco (n), pirênê domanî (n)
- döl | evlatçocuk gede (n), geda (m); zak (n), zaka (m); leyîr, -e; doman, -e; qeçek, -e; qic, -e; put, -e; tut, -e; lorik, -...
- dolgu pirrker (n)
- dolgulu bi pirrker, -e
- dolgun 1)dekerde (n), dekerda (m), dekerdîye (m), dekerdî (m), gangoştin, -e; ganûgoştin, -e 2)(ücret vb. için) zaf, -e
- dolgun maaş meaşo zaf (n)
- dolgun ücret destmizo zaf (n), ucreto zaf
- dolgu yapmak pirr kerdene; didan pirr kerdene
- döl kesesi amnîyon (n)
- dölleme berdarkerdiş (n)
- döllemek berdar kerdene
- dolma 1)pirrbîyayîş (n), debîyayîş (n) 2)(yemek için) dolma (m)
- dolma biberdolmalık biber îsotê dolmayan (n), bîberê dolmayan (n)
- dolmak pirr bîyene, debîyene, ci bîyene
- dolma kalem qelema murekebine (m)
- dolmalık dolmayî, -ye, seba (dekerdişê) dolmayan
- dolmalık biber îsotê dolmayan (n), bîberê dolmayan (n)
- dolmuşçu mînîbusekar, -e
- dolmuş durağı dingê mînîbuse (n)
- dolmuş-I 1)pirrbîyayî, -ye; pirrbîyaya (m) 2)mînîbuse (m)
- dolmuş-II mînîbuse (m)
- döl tutmak pê mendene, ber girewtene, dol girewtene; awr bîyene (seba heywanan), avise bîyene (seba heywanan)
- dolu-I pirr, -e
- dolu-II torge (m), torsele (n)
- dolunay aşma çarrêsşewa (m), aşma çarrêsine (m); aşma pirpancêse (m); aşma pancêsine (m); bimbareka pirrpancêse (m)...
- döl vermek 1)doman ardene, tut ardene, qeçek ardene, gede ardene; doman dayene, tut dayene, qeçek dayene, gede dayene,...
- döl yatağı zakdan (n), uterus (n)
- domates firingî (m), şamike (m), lolike (m), tomatêse (m), balcana sûre (m), balcane (m)
- domates çorbası şorbaya firingîyan (m), şorbaya şamikan (m); şorbaya tomatêsan (m), şorbaya lolikan (m); germîya firingîyan...
- domates salçası awa firingîyan (m), salçaya firingîyan (m)
- domates suyu awa firingîyan (m), awa şamikan (m); awa tomatêsan (m), awa lolikan (m)
- domestikevcil kedî, -ye
- domestikyerel mehelî, -ye; herêmî, -ye
- domestikyerli cayî, -ye; ehlî, -ye
- dominant hakim, -e; domînant, -e; serek, -e
- dominantlık hakimî/ye; domînantî/ye; serekî/ye
- Dominik Domînîk (n)
- domino domîno (n)
- domuz xoz, -e; kesegan, -e; xenzîr, -e; donxuz, -e
- domuz gibi sey xozî
- domuz gribi diştera xozan (n), grîpê xozan (n)
- domuzluk 1)xozîye (m), xozî (m), xozênî (m), xenzîrîye (m), xenzîrî (m), bênameyî (m), bênameyîye (m), 2)(hainlik an...
- donanım 1)tesîsat (n) 2)çîyhuşkê komputure (zh) (TE)
- donanmak xemilîyayene
- donatı techîzat (n)
- donatımlık aksesuar (n)
- dondurma 1)cemidnayîş (n), qerisnayîş (n) 2)(yenen dondurma) qeşaşit (n)
- dondurmacı 1)qeşaşitkar, -e 2)qeşaşitroş, -e
- dondurmak cemidnayene, qerisnayene
- döndürme 1)çerxkerdiş (n)
- döndürme | geriye döndürmeçevirme-I agêrnayîş (n), açarnayîş (n), gêrnayîş (n), çarnayîş (n), tadayîş (n), çerixnayîş (n), dêmdayîş (n), qelibn...
- döndürmek 1)çerx kerdene
- döndürmek | geriye döndürmekçevirmek-I agêrnayene, açarnayene, gêrnayene, çarnayene, tadayene, çerixnayene, dêm dayene, qelibnayene, fetilnayene
- dondurulmuş cemidnayî, -ye (m), cemidnaye (n), cemidnaya (m), qerisnayî, -ye (m)
- done dayî/ye (m), daye (n), done (n)
- dönek (mecazî) qehpe (m, n)
- döneklik (mecazî) qehpeyîye (m), qehpeyî (m)
- dönem termîn (n), nêmserre (m)
- dönemeç hoke (m), çivir (n), vîraj (n), fetiloke (m)
- dönemeçli fetilokin, -e; vîrajin, -e; hokin, -e; çivirin , -e, zivirgeyin, -e
- dönemeçsiz bêfetilok,-e; bêvîraj, -e; bêhoke (n, m), , bêçivir, -e; bêzivirge, -ye
- dönence tropîka (m)
- döner 1)tadîyayî, -ye; tadîyaya/e, çerixîyayî, -ye; çerixîyaya/e, 2)doner (n)
- döner kapı 1)bero tadîyayî (n), bero tadîyaye (n), keybero çerixîyayî (n); keybero çerixîyaye (n)
- döner kavşak çatrayîro tadîyaye (n),, çatrayîro çerixîyaye (n)
- döner kebap doner (n)
- döner kule quleyo tadîyaye (n), quleyo çerixîyaye (n)
- döner sahne sehneyo tadîyaye (n),, sehneyo çerixîyaye (n)
- döner sermaye sermîyano mutedawîl (n), , sermîyano agêrayox (n)
- don gömlek kalmak duz de mendene, heme çîyê xo vîndî kerdene
- döngü fetil (n), çerx (n)
- don-I 1)tumanî (zh) 2)(uzun kadın donu) pirênbazî (zh), tumanî (zh), mansî (zh)
- don-II pirên (n), dilq (n), ton (n)
- donkişotluk donkîşotî/ye (m)
- donlu bitumanî (n, m), bişelwarî (n, m)
- donma cemidîyayîş (n), qeşagirewtiş (n), qerisîyayîş (n), qersegirewtiş (n), qersedekewtiş (n), qefilîyayîş (n)
- donma derecesi dereceya cemidîyayîşî (m)
- donmak cemidîyayene, qeşa girewtene, qerisîyayene, qerse girewtene, qerse dekewtene, qefilîyayene
- dönme 1)agêrayîş (n), yacêrayîş (n); çerixîyayîş (n); tadîyayîş (n), 2)transseksul, -e, 3)(dinden dönen) agêrayî,...
- dönme dolap çerxedolabe (m)
- dönmek 1)agêrayene, yacêrayene 2)çerixîyayene 3)tadîyayene
- donörverici dayek (n)
- donsuz bêtumanî (n, m), fetşal, -e; bêşelwarî (n, m)
- donuk mat, -e
- dönük agêrayî, -ye; yacêrayî, -ye; tadîyayî, -ye; çerixîyayeyî, -ye; çarnayî, -ye çerxbîyayî, -e
- dönüm donime (m)
- donuna doldurmak | donuna kaçırmak | donuna yapmakdonuna etmek 1)xo bin kerdene, gîyê xo yan zî mîza xo xo ro kerdene, tumananê xo de kerdene, tumanê xo dekerdene, binê x...
- donuna etmek 1)xo bin kerdene, gîyê xo yan zî mîza xo xo ro kerdene, tumananê xo de kerdene, tumanê xo dekerdene, binê x...
- dönüş 1)agêrayîş (n), yacêrayîş (n) 2)çerixîyayîş (n) 3)tadîyayîş (n)
- dönüşlü agêrayox, -e
- dönüşlü zamir canameyo agêrayox (n),, zemîro agêrayox (n), canameyo refleksîf (n), zemîro refleksîf (n)
- dönüşme tehewul (n), tebdîlbîyayîş (n), şekilvurnayîş (n), şekilbedilnayîş (n), rewşevurnayîş (n), toşevurnayîş (n)...
- dönüşmek tebdîl bîyene, şekil vurnayene, şekil bedilnayene, rewşe vurnayene, toşe vurnayene, ravurîyayene
- dönüşsüz bêagêrayîş (n), bêyacêrayîş (n); bêçerixîyayîş (n), tadîyayîş (n)
- dönüşsüz yol rayîrê hatûnehatî (n)
- dönüştürme tebdîlkerdiş (n), tehwîlkerdiş (n), şekildayîşvurnayîş (n), şekildayîşbedilnayîş (n), rewşedayîşvurnayîş (n...
- dönüştürmek tebdîl kerdene, tehwîl kerdene, şekil dayenevurnayene, şekil dayenebedilnayene, rewşe dayenevurnayene, rewş...
- dönüştürücü transformator (n), ravurnayox, -e trafo (n)
- dönüşüm ravurîyayîş (n), transformasyon (n), tebdîl (n)
- dönüşümlü 1)bi sira, sira ra, sira reyde, sira reyra; bi dore, dore reyra, dore reyde, dore ra, 2)dorkî, bi ravurîyay...
- dopdolu kîp, -e; lewalew, -e; fek ra, gilî ra, qirpikî ra, îmantikî ra, îmanî fek ra, fekî ver, heta fek, hetanî fe...
- döpiyes dopîyes (n)
- dördüncü çarin, -e
- dorse kasaya erebeyan (m), dorse (n)
- dört çar
- dört ayaklılar çarlingî (zh)
- dört beş kez çar-panc reyî
- dört bucak çargoşe, çarqirne; her ca, heme ca
- dört dörtlük bêqusur, -e; tam, -e
- dörtgen çargoşe (n)
- dört göz bi verçimikan, verçimikin, -e; bi gozligan
- dört işlem çar kirarî, çar operasyonî
- dörtköşe şa, -ye; keyfweş, -e
- dörtköşe olmak zaf keyfweş bîyene, zaf keyf kerdene, zaf tehm girewtene
- dörtlük çarane (m), rubaî (m)
- dörtnala 1)çarpay, çargamî 2)çarpaykî (zr), çargamkî (zr)
- dörtnala gitmek çarpay şîyene, çargamî şîyayene
- dörtnala koşmak çarpay vazdayene, çargamî vazdayene
- dörtnala koşturmak çarpay xar dayene, çargamî vazdnayene, çarpay vistene
- dörtnala olmayan biçimde koşma loq-loqvazdayîş (n)
- dörtnala olmayan biçimde koşmak loq-loq vazdayene
- dörtnala olmayan biçimde koşturmak loq-loq xar dayene
- dörttaş [oyunu] çaroke (m), çarine (m), çarbere (m)
- dört temel işlem çar kirarîyê bingeyênî
- dörtyol çarçat (n)
- dörtyol ağzı fekê çarçatî (n)
- dörtyol kavşağı çarçat (n)
- dört yüz çar sey
- doru kumeyt, -e
- doruk tîtik (n), nîçik (n), gil (n), tap (n), tiltilik (n)
- doruk noktası rewşa tewr berze (m), rewşa tewr muhîme (m); rewşa tewr kelecandare/tesîrdare (m)
- döşek doşek (n)
- döşeli rakerde, mefrûş; raviste (n)
- döşem tesîsat (n)
- döşemci tesîsatkar, -e
- döşemcilik tesîsatkarîye (m), tesîsatkarî (m)
- döşeme 1)(ev döşeme eşyası) mefrûşat (n), rakerdiş (n) 2)(döşenmiş taşlar) doşirme (n) 3)mefrûşatkerdiş (n), raker...
- döşemeci 1)mefrûşatkar, -e 2)mefrûşatroş, -e
- döşemecilik 1)mefrûşatkarîye (m), mefrûşatkarî (m) 2)mefrûşatroşîye (m), mefrûşatroşî (m)
- döşemek 1)mefrûşat kerdene, rakerdene 2)doşirme kerdene
- döşetmek dayene mefrûşkerdene, dayene rakerdene, dayene ravistene
- dost 1)birak, -e, destebira, -ye 2)dost, -e 3)yar, -e
- dostane dostane, birakane
- dostça dostane, birakane
- dost canlısı xerîbdost, -e (mecazî)
- dost düşman her kes (mecazî), heme kes (mecazî)
- dostluk 1)birakîye (m), destebirayîye (m) 2)dostîye (m), dostî (m) 3)yarîye (m)
- dost olmak birak bîyene
- dostsuz bêdost, -e; bêbirak, -e
- dostsuzluk bêdostî/ye (m), bêbirakî/ye (m)
- dosya dosya (m)
- dosyalama dosyakerdiş (n), dekerdiş dosya
- dosyalamak dosya kerdene, dekerdene dosya
- döven muşene (n)
- dövenden boyunduruğa kadar uzanan direği dövene bağlayan bağ guwend (n)
- döven dişidöven taşı kerraya muşeneyî (m), kemera muşeneyî (m), sîya muşeneyî (m)
- döven dövmek | harman dövmekdöven sürmek muşene çarnayene, muşene kutene, cuwen kutene, cuwen kuwayene, cuwen çarnayene, gêle kerdene
- döven ile boyunduruk arasındaki direk nexd (n), dargame (m), seqarek (n)
- dövenin tahtalarını birbirine bağlayan ve onlara enine çakılmış olan çıta mûndîya muşeneyî (m), mûndika muşeneyî (m), mîya muşeneyî (m), pirda muşeneyî (m)
- dövenle dövülmek üzere harman yerinde bulunan ekin yığını/harman terhe (m)
- döven sürerken altta kalan dövülmemiş ekin saplarını üste çıkarmak için harman yığınını altüst etme qelbedayîş (n), cuwenqelbedayîş (n), cuwenqelibnayîş (n), cuwendêmdayîş (n), terheqelibnayîş (n)
- döven sürerken altta kalan dövülmemiş ekin saplarını üste çıkarmak için harman yığınını altüst etme işi qelbe (m)
- döven sürerken kenarlara kayan sapları kürek veya yabayla harmanın ortasına doğru kaydırmak dorme ra ver eştene, qerax kerdene
- döven sürerken öküzün dışkısının tahıl içine düşmemesi için arkasına takılan araç silgir (n), silêk (n)
- döven sürerken öküzün dışkısının tahıl içine düşmemesi için arkasına tutulan kürekçik çurtik (n), kurega silî (m)
- döven sürerken ürünü yememesi için öküzün ağzına takılan bir tür gem veya ağızlık pozik (n), fekê gayî (n), devik (n), xeleke (n), fekgem (n), devgem (n), (sepet biçiminde olanı) seleke (m)
- döven sürmek muşene çarnayene, muşene kutene, cuwen kutene, cuwen kuwayene, cuwen çarnayene, gêle kerdene
- döven taşı kerraya muşeneyî (m), kemera muşeneyî (m), sîya muşeneyî (m)
- döviz dovîz (n)
- döviz kuru kurê dovîzî (n)
- dövizzede dovîzzede, -ye ; dovîzzeda (m)
- dövme buğday veya darı ile ayran ve kızartılmış yağdan yapılan bir yemek mastiwa (m), penderite (m), keşka (m), pîrpindike (m)
- dövmeci 1)kutox, -e, kuwayox, -e, 2)deqnayox, -e; kutekar, -e
- dövmecilik deqnayoxî/ye (m), kutekarî/ye (m)
- dövme-I 1)kutiş (n), kuwayîş (n), kîştiş (n) (mecazî) 2)(çocuk dilinde) eçekerdiş (n), eçe (m), 3)deqe (m), kute (n...
- dövme-II hemtî (m), heb (n)
- dövmek 1)kutene, kuwayene 2)(çocuk dilinde) eçe kerdene 3)(mecazî) tîmar kerdene
- dövmeli deqin, -e, kuteyin, -e (m)
- dövülme 1)kuwîyayîş (n), ameyîşkutiş (n), ameyîşkuwayîş (n) , 2)(çocuk dilinde) eçebîyayîş (n)
- dövülmek 1)kuwîyayene, , ameyene kutene, ameyene kuwayene, 2)(çocuk dilinde) ameyene eçekerdene
- dövülmüş darı simîrî (m)
- dövülüşdövülme 1)kuwîyayîş (n), ameyîşkutiş (n), ameyîşkuwayîş (n) , 2)(çocuk dilinde) eçebîyayîş (n)
- dövünme 1)xoçokanrodayîş (n) , 2)xorodayîş (n)
- dövünmek 1)xo çokan ro dayene 2)xo ro dayene, 3)(mecazî) zaf dejayene, zaf ver kewtene, , zaf qehirîyayene
- dövünüşdövünme 1)xoçokanrodayîş (n) , 2)xorodayîş (n)
- dövüş pêrodayîş (n), lej (n)
- dövüşçü pêrodayox, -e, lejkerdox, -e
- dövüşçülük pêrodayoxî/ye (m), lejkerdoxî/ye (m)
- dövüşken (baş/hol) pêrodayox, -e, (baş/hol) lejkerdox, -e
- dövüşkenlik (baş/hol) pêrodayoxî/ye (m), (baş/hol) lejkerdoxî/ye (m)
- dövüşme pêrodayîş (n), lejkerdiş (n)
- dövüşmek pêro dayene, lej kerdene
- dövüştürme verpêdayîş (n), verapêdayîş (n)
- dövüştürmek ver pê dayene
- down sendromu sendromê downî (n)
- doya doya mirdîya xo, mirda xo
- doyasıya mirdîya; mirdîya xo, mirda xo
- doyasıya yemek mirdî werdene, mirdîya werdene; mirdîya xo werdene, mirda xo werdene
- doyasıya yemek içmek mirdîya xo werdene û şimitene; tengê xwi şidênayene (mecazî); xo zaternayene (mecazî)
- doyma mirdbîyayîş (n), mirdîwerdiş (n)
- doymak mird bîyene, mirdî werdene
- doyma noktası sînorê mirdbîyayîşî (n)
- doymaz çimvêşan, -e, temehkar, -e
- doymazlık çimvêşanîye (m); temehkarî/ye (m)
- doymuş mird, -e; mirdbîyayî -ye
- doyum 1)mirdî/ye (m), 2)tetmîn (n), 3)orgazm (n)
- doyuma ulaşmak mird bîyene
- doyumevi aşxaneyo qij (n), aşxaneyo hurdî (n)
- doyum noktası sînorê mirdîye (n)
- doyum olmamak 1)... ra mird nêbîyene, 2)bes nêbîyene, 3)zaf ecibnayene, zaf pêqayîl bîyene
- doyumsuz 1)mirdnêbîyayî/ye, tetmînnêbîyayî/ye, 2)bêsînor, -e, bêhed, -e, 3)oyo/aya ke merdim ci ra mird nêbeno; oyo/...
- doyuran mirdker, -e; mirdkerdox, -e
- doyurma mirdkerdiş (n)
- doyurmak 1)mird kerdene, 2)tetmîn kerdene (mecazî)
- doyurucu mirdker, -e; tetmînkar, -e
- doyurucu bulmak bes qebul kerdene; bes dîyene
- doyurucu gelmek bes bîyene
- doz doz (n)
- dozaj dozaj (n)
- dozer dozere (m), buldozere (m)
dr
- dragoman açarnayox, -e; çarnayox, -e; tadayox, -e; tercumekerdox, -e
- draje draje (m)
- dram dram (n)
- drama drama (m)
- dramatik dramatîk, -e
- dramatikleştirme dramatîkkerdiş (n)
- dramatikleştirmek dramatîk kerdene
- dramatiklik dramatîkî (m), dramatîkîye (m, dramatîkênî (m)
- dramatize etme dramatîzekerdiş (n)
- dramatize etmek dramatîze kerdene
- dramaturg dramaturg, -e
- dramaturgluk dramaturgî/ye (m)
- dramaturji dramaturjî (n)
- dram yazarı nuştoxa dramî (m), nuştoxê dramî (n)
- drenaj drenaj (n)
- drenaj kuyusu bîrê drenajî (n)
- drene etmek ber kerdene, der kerdene, drene kerdene
- drone drone (n)
- drone operatörü operatora droneyî (m), operatorê droneyî (n)
dt
du
- dua dua (m)
- duayen duayen, -e
- duba duba (m)
- dublaj dublaj (n, sn)
- dublajcı dublajker, -e (sn)
- dublajcılık dublajkerî/ye (m)
- duble dila, -ye; diqat, -e
- dubleks dubleks (n)
- dubleks daire bano dubleks (n), dayîreyo dubleks (n)
- duble yol rayîro duble (n)
- Dublin Dublîn (n)
- dublör dublor, -e (sn)
- dublörlük dublorî/ye (m)
- dudak lew (n)
- dudak boyası boyaxê lewan, rûj (n)
- dudak kalemi qelema lewan (m)
- dudakları hareket etme lewîkerdiş (n), lewîpîçiknayîş (n), lewîpîçkerdiş (n), lewîrecifîyayîş (n)
- dudakları hareket etmek lewî kerdene, lewî pîçiknayene, lewî pîçkerdene, lewî recifîyayene
- dudu dilli fekweşe (m)
- düğme 1)(giysi için) gojage (m), make (m), bişkoje (m), qumça (m), sedefe (m), zirare (m) 2)(makine vb. için) gojage (m)
- düğme deliğiilik-II mayeke (m), qulpike (m); qulika gojage/make/bişkoje/ qumça/sedefe/zirare (m); lana gojage/make/bişkoje/qumç...
- düğme iliklemek gojage/make/bişkoje/qumça/sedefe/zirare tavistene, gojage/make/bişkoje/qumça/sedefe/zirare devistene, gojag...
- düğüm girê (n), girêk (n)
- düğümleme girêdayîş (n)
- düğümlemek girê dayene
- düğün veyve (n)
- düğün dernek veyve û şayî
- düğün sırasında bir direk veya çubuğun ucuna bağlanarak düğün evinin yüksekçe bir yerine dikilen veya gelin götürme sırasında -çubuğa bağlı hâlde- elde taşınan bez parçası hevala (m)
- düğün yapmak veyve kerdene
- düğün yemeği werdê veyveyî (n), nanê veyveyî (n); tirşe (m), tirşike (m), şorbike (m)
- duka 1)duka (m), duk (n), 2)pereyê Venedîkî
- dükkân dikan (n)
- dükkâncı dikandar, -e
- dul vîyaye (m), vîya (n)
- dulda 1)talde (n) 2)hîmaye (n) (mecazî), muhafeze (n) (mecazî), pawitiş (n) (mecazî)
- duldalama taldeyêxonayîş (n), hîmayekerdiş (n) (mecazî), muhafezekerdiş (n) (mecazî), pawitiş (n) (mecazî)
- duldalamak taldeyê xo nayene, hîmaye kerdene (mecazî), muhafeze kerdene (mecazî), pawitene (mecazî)
- duman duman (n), dû (n), dûxan (n)
- duman algılayıcı sensorê dumanî (n), sensorê dûyî (n)
- dumanlı biduman, -e; bidûxan, -e; bidû, -ye, dûnin, -e
- dumanölçer dumanpeym (n), dûpeym (n)
- duman rengi gewr, -e; kew, -e; fume, -e
- duman sensörü sensorê dumanî (n), sensorê dûyî (n)
- dumansız bêduman, -e; bêdûxane, -e; bêdû, -ye
- duman tahliye aspiratörü aspîratorê talkerdişê dumanî (n), aspîratorê vengkerdişê dumanî (n)
- dümdüz repûrast, -e; repûraşt, -e; duzaduz, -e
- dümen dumen (n)
- dümenci dumenger, -e
- dün vizêr (n)
- dünden beri vizêrna
- dünden kalma vizêrên, -e