Türkçe-Zazaca sözlük dizini — K

ku

• kulak tozu belengoş (n)
• kule qule (n)
• kuleli biqule (n), quleyin, -e
• külhan kulxan (n)
• kullanıcı xebitnayox, -e
• kullanıcı adı nameyê xebitnayoxe (n) (TE), nameyê xebitnayoxî (n) (TE)
• kullanılma ameyîşxebitnayîş (n), ameyîşgurenayîş (n), ameyîşşuxulnayîş (n), şuxulnîyayîş (n)
• kullanılmak ameyene xebitnayene, ameyene gurenayene, ameyene şuxulnayene, şuxulnîyayene
• kullanım ameyîşxebitnayîş (n), ameyîşgurenayîş (n), ameyîşşuxulnayîş (n), xebitnîyayîş (n), gurenîyayîş (n), şuxulnî...
• kullanım alanı warê xebitnîyayîşî (n), warê gurenîyayîşî (n), warê şuxulnîyayîşî (n)
• kullanım amacı amancê xebitnîyayîşî (n), amancê gurenîyayîşî (n), amancê şuxulnîyayîşî (n)
• kullanışlı xebatbar, -e; ergonomîk, -e
• kullanma xebitnayîş (n), gurenayîş (n), şuxulnayîş (n)
• kullanmak xebitnayene, gurenayene, şuxulnayene
• kulluk 1)insanlık
• küllük welca (n), kulxan (n)
• külot qolikî (zh), tumanê qolî (zh), tumanê kilmî (zh), tumanê kirrî (zh), tumanî (zh)
• külotlu çorap tumangewreyî (zh)
• kulp çembil (n), qulp (n), destik (n)
• Kulp Pasûr (n)
• kulplu çembilin, -e; qulpin, -e; destikin, -e
• kulpsuz bêçembil, -e; bêqulp, -e; bêdestik, -e
• kül rengi gewr, -e
• kült kult (n)
• kül tablası weledane (m)
• kült film filmê kultî (n)
• kültür kultur (n)
• kültür ataşesi ataşeya kulturî (m), ataşeyê kulturî (m), pispora kulturî (m), pisporê kulturî (n)
• kültür bakanlığı wezaretê kulturî (n)
• kültürel kulturî, -ye
• kültürel peyzaj peyzajo kulturî (n)
• kültürel tesis alanı warê sazgehê kulturî (n), warê tesîsê kulturî (n)
• kültürel varlıkları koruma bölge kurulu heyetê herême yê seveknayîşê dewlemendîyanê kulturîyan (n), heyetê herême yê pawitişê zengînîyanê kulturîyan (n)
• kültür ve sanat merkezi merkezê kultur û hunerî
• kültür ve sosyal işler müdürlüğü mudirîya karanê kulturî û sosyalan
• kültür ve turizm dairesi başkanlığı serekîya dayîreyê kultur û turîzmî
• kültür ve turizm müdürlüğü mudirîya kultur û turîzmî
• kulübe koxe (m)
• kuluçka qirpe (m), kurte (m)
• kuluçkaya yatmak qirpe kewtene, kurt bîyene, pungal kewtene, çale kewtene
• kulunç qolinc (n)
• kum qum (n), xîz (n)
• kuma wesnî (m), hewîye (m), hewî (m)
• kumanda fermandeyî (m), kumanda (m)
• kumandan serdar, -e; fermandar, -e; kumandan, -e; qumandan, -e; komutan, -e; qomutan, -e
• kumar qumar (n)
• kumarbaz qumarbaz, -e
• kumarcı qumarbaz, -e
• kumaş qumaş (n), fason (n)
• kumaş çeşitleri gez (n), qutnî (n), qeşmer (n)
• kumaşçı qumaşroş, -e
• kumaşçılık qumaşroşîye (m), qumaşroşî (m)
• kum ayırıcı cîyakerê xîzî (n), cîyakerê qumî (n)
• kümbet kumete (m)
• kum çölü çolê qumî (n), çolê xîzî (n)
• kumcu qumroş, -e
• küme kome (m), komçe (n), koye (n), kotilme (n), qefle (n)
• kümes pîn (n), kox (n), koz (n), kozik (n), kozikê kergan (n)
• kum filtresi fîltreyê qumî (n)
• kum fırtınası firtineyê qumî (n), firtineyê xîzî (n)
• kumlu qumin, -e; xîzin, -e
• kum pompası pompaya xîzî (m), pompaya qumî (m)
• kumru qumrîye (m), qumrî (m), fatfatike (m)
• kumsal qumin, -e; xîzin, -e
• küncü kuncî (n)
• kundak-I qundax (n)
• kundak-II qundax (n)
• kundaklı qundaxin, -e
• kundura kundure (n)
• kunduz merreya awîye (m), merreyo awî (n)
• künye kunya (m), anace (m)
• küpe 1)goşare (n) 2)(bazı hayvanların boyunlarının iki yanından sarkan deri uzantısı) gilar (n), gulik (n)
• küp-I karaz (n), xile (m), dore (m), den (n), kupe (m)
• küp-II mîkab (n) (mat)
• kupkuru 1)zip û ziwa, -ye; zik û ziwa, -ye; zip-ziwa, -ye, zik-ziwa, -ye 2)huşk û biring, -e; huşk-biring, -e; huşk...
• kupür kupur (n), birnaye (n)
• kur kur (n) (ekonomî de)
• kura vicak (n), pişke (m), qure (n)
• kurabiye qurabîye (m)
• kura çekmek vicak eştene, pişke eştene, qure antene
• kural qayde (n)
• kurallı qaydeyin, -e
• kurallı fiil karo qaydeyin (n)
• kuralsız bêqayde (n)
• kuralsız fiil karo bêqayde (n)
• kuram teorî (m), nezerîye (m)
• kuramsal teorîk, -e; nezerî, -ye
• Kur’an Quran (n)
• Kur’an hatmi xitima Quranî (m)
• Kur’an-ı kerim Quranê Kerîm (n)
• Kur’an’ın otuz parçasından her biri cuze (m)
• Kur’an’ın tamamını okuma xitime (m)
• Kur’an’ın tümüyle okunması xitima Quranî (m)
• kurbağa beq (n), qirîncele (n)
• kurbağa adam awbaz (n)
• kurbağa balığı beqmase (n)
• kurban qurban (n)
• kurban edilmek ameyene qurbankerdene
• kurban etmek qurban kerdene
• kurban olmak qurban bîyene
• kurdele kurdele (n)
• Kürdistan Kurdîstan (n)
• kürek huye (n), kurege (m)
• kurgu 1)mûnite (n), pêarde (n, sn), viraşte (n), werêarde (n, sn) 2)montaj (n, sn)
• kürk kurke (m)
• kürkçü 1)kurkderz, -e 2)kurkroş, -e
• kürkçülük 1)kurkderzîye (m), kurkderzî (m) 2)kurkroşîye (m), kurkroşî (m)
• kurma 1)(fabrika vb. için) awankerdiş (n), tesîskerdiş (n) 2)(parti, dernek, şirket, ortaklık vb. için) ronayîş (...
• kurmaca fîksîyon (n)
• kurmaca film fîlmo fîksîyonkî
• kurmak 1)(fabrika vb. için) awan kerdene, tesîs kerdene 2)(parti, dernek, şirket, ortaklık vb. için) ronayene, tes...
• Kurmanc kurmanc, -e; kirdas, -e
• Kurmancca kurmanckî (m), kirdaskî (m)
• kurmay başkanı serekerkan (n)
• kurmay başkanlığı serekerkanîye (m)
• kurna kurne (m), kurnike (m), cirne (m)
• kurnaz qurnaz, -e; oyniker, -e; pulek,-e; pel,-e; xasûk, -e; xeznag, -e
• kurnazlık qurnazî (m), qurnazîye (m), qurnazîne (m)
• kurs kurs (n)
• kürsü kursî (n)
• kurşun 1)erjîj (n) 2)polate (m), gule (n), mermî (m), qerşune (m)
• kurşun kalem qelema erjîjine (m)
• kurt 1)verg, -e; ganawir, -e; cinawir, -e 2)(çocuk dilinde) buuk, -e 3)kerm (n)
• Kürt kurd, -e
• Kurtalan Misriç (n)
• kurtarma xelisnayîş (n), filitnayîş (n), qedênayîş (n)
• kurtarma çadırı çadira xelisnayîşî (m)
• kurtarmak xelisnayene, filitnayene, qedênayene
• Kürtçe kurdkî (m)
• Kürtçü kurdperwer, -e; kurdperest, -e
• kurtçuk 1)kerm (n), kermik (n) 2)(çocuk dilinde) buuk, -e
• Kürtçülük kurdperwerîye (m), kurdperestîye (m)
• kurtlu kermin, -e; kermijin, -e
• Kürtlük kurdîye (m), kurdîtîye (m)
• Kürt Sineması Konferansı Konferansê Sînemaya Kurdan
• kurtulma xelisîyayîş (n), filitîyayîş (n), qedîyayîş (n), xelasbîyayîş (n), raxelisîyayîş (n)
• kurtulmak xelisîyayene, filitîyayene, qedîyayene, xelas bîyene, raxelisîyayene
• kurtuluş xelasîye (m), xelasî (m), xelase (m), felat (n), reyayîş (n), rareyayîş (n), raxelisîyayîş (n), rizgarîye (...
• kurt yavrusu kirta (m), kirte (n); kudik (n)
• kuru 1)ziwa, -ye 2)huşk, -e
• kuru arazi erazîya bejîye (m), bej (n)
• kurucu awankerdox, -e; ronayox, -e; tesîskerdox, -e
• kuru deri çekur (n)
• kuru ekmek | yavan ekmek→katıksız ekmek nano anculî (n), nano huşk (n), nano ziwa (n)
• kuru gıda xidaya huşke (m)
• kurul heyet (n)
• kuruluk 1)ziwayîye (m), ziwayî (m) 2)huşkîye (m), huşkî (m); huşkênî (m)
• kuruluş sazgeh (n), tesîs (n)
• kuruma 1)ziwabîyayîş (n) 2)huşkbîyayîş (n) 3)peysayîş (n)
• kuru madde madeyo huşk (n)
• kurumak 1)ziwa bîyene 2)huşk bîyene 3)peysayene
• kurum-I 1)duye (n) 2)bore (n)
• kurum-II dezgeh (n), muessese (n)
• kurum kültürü kulturê dezgehî (n), kulturê muesseseyî (n)
• kuru mülkiyet wayîrîya huşke (m)
• kurumuş çay laya ziwaye (m)
• kurumuş kütük parçası qotîl (n)
• kuru pasta pastaya huşke
• kuruş quriş (n)
• kuru soğan kabuğu puşê pîyazî (n), toleyê pîyazî (n), purê pîyazî (n), qaşikê pîyazî (n)
• kuru temizleyici 1)ziwapakker, -e 2)îstîmkar, -e
• kurutma 1)ziwakerdiş (n) 2)huşkkerdiş (n) 3)peysnayîş (n)
• kurutmak 1)ziwa kerdene 2)huşk kerdene 3)peysnayene
• kurutulma amacıyla meyve serilen yer miştaxe (n)
• kurutulmuş armut qaxe (m)
• kurutulmuş elma talsa (m), sûntuwala (m)
• kurutulmuş kayısı çîre (m), eşbabî (m), basmecîye (m), basmecî (m), tole (m), mişmişa huşkkerda (m), mişmişa huşkkerdîye (m)
• kuru üzüm eskije (m)
• kuruyan çay laya ziwaye (m)
• kuruyan dere dereyo ziwa (n)
• kuruyemiş huşkmeywe (n), huşkfêkî (n)
• kuruyemişçi huşkmeyweroş, -e; huşkfêkîroş, -e
• kuruyunca siyahlaşan bir çeşit nohut nuka sîyaye (m), nehaya sîyaye (m)
• kuruyunca siyahlaşan bir çeşit nohutun, kabuklarından arındırıldıktan sonra geriye kalan kısmı olup bulgur pilavı vb. yemeklere katılır meqeşer (n)
• kurye kurya (m), kurye (n)
• kuryelik kuryeyîye (m), kuryeyî (m)
• kuş mîlçik, -e; çûçik, -e; teyr, -e
• kuşak mîye (m), mûndî (m), şale (m), şare (m), xave (m)
• kuşak bağlamak mîye/mûndî/şale bestene, mîye/mûndî/şale girê dayene, mîye/mûndî/şale pîştene, mûndî xo mîyane ra bestene, ...
• kuşak çeşitleri fitî (m), fituke (m)
• kuşak üzerine bağlanan bir çeşit kemer kaşinge (m)
• kuşanma xomîyanerabestiş (n), xomîyaneşanayîş (n), xomîyaneradayîş (n), bestiş (n), girêdayîş (n), pîştiş (n)
• kuşanmak xo mîyane ra bestene, xo mîyane şanayene, xo mîyane ra dayene, bestene, girê dayene, pîştene
• kuşatılma muhaserebîyayîş (n)
• kuşatılmak→abluka altında olmak dorpêçî de bîyene, abluka de bîyene, muhasere bîyene
• kuşatma | muhasara→abluka dorpêç (n), dorûvergirewtiş (n), derûdormegirewtiş (n), muhaserekerdiş (n), abluka (m), muhasere (n)
• kuşatmayı sürdürmek→abluka altında tutmak dorpêç domnayene, abluka domnayene, muhasere domnayene
• kuşbaşı et zîncîya hurdî (m), tîkeyê goştî (n)
• kuşbaz→kuşçu teyrbaz, -e
• kuşburnu şîlane (m)
• kuşburnu ağacı şîlanêre (m), sûrgulêre (m), gulêra zuraye (m)
• kuşçu teyrbaz, -e
• kuşçuluk teyrbazîye (m), teyrbazî (m)
• kuş dışkısı zîrç (n), ziçile (n), lîq (n)
• kuşekmeği nanê mîlçikan (n), nanê çûçikan (n)
• kuş gübresi zîrç (n), ziçile (n)
• kuşku guman (n), şik (n)
• kuşkulanmak guman kerdene, şik kerdene
• kuşkulu gumankerda (m), gumankerde (n), gumankerdî, -ye; şikkerda (m), şikkerde (n)
• kuskun binboç (n), paldim (n)
• küskün heridan, -e; heridîyaya (m), heridîyayîye (m), heridîyaye (n), cigirîyaya (m), cigirîyayîye (m), cigirîyaye...
• küskünlük herid (n), cigir (n), hêrs (n), miradîyayeyî (m), miradîyayeyîye (m), celûdîyayeyî (m), celûdîyayeyîye (m)
• küskün olma cigirîyayebîyayîş (n)
• küslük→küskünlük herid (n), cigir (n), hêrs (n), miradîyayeyî (m), miradîyayeyîye (m), celûdîyayeyî (m), celûdîyayeyîye (m)
• kusma qelibnayîş (n), viritiş (n), verişnayîş (n), raviritiş (n), ravirêjnayîş (n)
• kusmak qelibnayene, viritene, verişnayene, raviritene, ravirêjnayene
• küsme heridîyayîş (n), cigirîyayîş (n), miradîyayîş (n), celûdîyayîş (n), qehirîyayîş (n), hêrsbîyayîş (n)
• küsmek heridîyayene, cigirîyayene, ... ra cigirîyayene, miradîyayene, celûdîyayene, ... qehirîyayene, hêrs bîyene,...
• kusmuk virite (n), qeleb (n)
• küşne→burçak kişne (m)
• küs olma→küskün olma cigirîyayebîyayîş (n)
• kuşpalazı→difteri dîfterî (m)
• küspe hefil (n), tilif (n)
• kuş sesi 1)wîç, wîç-wîç (n); vîç (n), vîç-vîç (n); çîv (n), çîv-çîv (n)
• kuş sürüsü ref (n), ebre (m)
• kuş tersi→kuş dışkısı zîrç (n), ziçile (n), lîq (n)
• küstürme heridnayîş (n), cigirnayîş (n), miradnayîş (n), celûdnayîş (n), qehirnayîş (n), hêrskerdiş (n)
• küstürmek heridnayene, cigirnayene, miradnayene, celûdnayene, qehirnayene, hêrs kerdene
• kuş türünden olan hayvanlar teyr û tûr, teyr-tûr
• kusulan kan gormaste (m)
• kusulmak verişîyayene, virêjîyayene, ravirêjîyayene
• kusur kêmane (n), kêmanî (m), qusur (n), sekte (n), uzir (n)
• kusurlu eybdar, -e; qusurdar, -e; biqusur, -e
• kusurlu bırakmak (mecazî) tede fele verdayene
• kusursuz bêeyb, -e; bêqusur, -e
• kusuru kalmak (mecazî) tede fele mendene
• kuş veya tavuk kanadı perazî (m)
• küte→kıti qit (n)
• kutlama pîrozkerdiş (n), fîrazkerdiş (n), bimbarekkerdiş (n)
• kutlamak pîroz kerdene, fîraz kerdene, bimbarek kerdene
• kütle girse (n)
• kutlu pîroz, -e; fîraz, -e; bimbarek, -e
• kutnu qutnî (n)
• kutsal muqeddes, -e; pîroz, -e
• kutu qutî (m), qutîye (m)
• kütük 1)(toprakta kalan kütük) qirm (n), qîle (m), qot (n)
• kütükleri yeni dikilmiş olan veya üzüm verme çağına yeni girmiş olan bağ xerz (n), xerzek (n)
• kutup qutube (m)
• kutup ayısı heşa cemedî (m), heşê cemedî (n)
• kütüphane kitabxane (n)
• kütüphaneci kitabxaneger, -e; kitabxanekar, -e
• kütüphanecilik kitabxanegerîye (m), kitabxanegerî (m); kitabxanekarîye (m), kitabxanekarî (m)
• kütüphaneler şube müdürlüğü mudirîya beşê kitabxaneyan
• küvet kuvet (n), kurna banyoyî (m)
• Kuveyt Kuweyt (n)
• kuvvet hêz (n), qewet (n)
• kuvvetli hêzin, -e; hêzdar, -e; biqewet, -e; qewetin, -e; sey xozî (mecazî)
• kuvvetölçer hêzpeym (n), dînamometre (n)
• kuvvetsiz bêhêz, -e; bêqewet, -e
• kuyruğu kesik hayvan qol, -e; boçqol, -e; dimqol, -e
• kuyruğunu kesmek qol kerdene, dim qol kerdene
• kuyruk boçe (m), boçike (m), dim (n), dimoçik (n), doçik (n), diw (n)
• kuyruksokumu boçik (n), tuzmurik (n)
• kuyrukyağı dime (n)
• kuyu bîr (n), quye (m)
• kuyumcu 1)zîvker, -e 2)mucewherroş, -e
• kuyumcu çifti maşayeka zîvkeran (m)
• kuyumculuk 1)zîvkerîye (m), zîvkerî (m) 2)mucewherroşîye (m), mucewherroşî (m)
• kuzey vakur (n)
• kuzeybatı vakurê rojawanî (n)
• kuzeydoğu vakurê rojhelatî (n)
• Kuzey Kore Koreya Vakurî (m)
• Kuzey Kürdistan Kurdîstanê Vakurî (n)
• kuzey kutbu qutuba vakurî (m)
• kuzgun kelax, -e; qerzax (n), qirawule (m), cayîg (n)
• kuzine kuzîna (m)
• kuzu verek, -e; kavir, -e
• kuzu çobanı verekwan, -e; selxvan, -e
• kuzu çobanlığı verekwanîye (m) verekwanî (m), selxvanîye (m), selxvanî (m)
• kuzudan büyük olan küçük yaştaki koç berx (n)
• kuzu doğurmak verek ardene, kavir ardene, zayene
• kuzukulağı tirşike (m)
• kuzulamak verek ardene, kavir ardene, zayene
• kuzu sürüsü selx (n), birra verekan (m)
• kuzu yünü liva (m), livike (m)