Zazaca kelime dizini — B

bi

• binê barî de mendene ağır yük veya yükümlülük altında kalmak
• binê çengilî koltuk altı
• bîne ci kewtene kokmak (kötü koku için), kokuşmak
• bînecikewtiş kokma (kötü koku için), kokuşma
• bîne çikîyayene soluğu kesilmek, soluğu tıkanmak, nefesi kesilmek, nefesi tıkanmak, nefesi tutulmak
• binê çiman ra ewnîyayene dikizlemek (argo), gözetlemek, gözlemek
• binê çiman ra ewnîyayîş dikizleme
• binê çiman ra ewnîyayox dikizci, gözetleyici
• binê çiman ra ewnîyayoxîye dikizcilik, gözetleyicilik
• binê cuwenî→bincuwen harman sonu (badas)
• bîne dayene 1) soluk vermek, nefes vermek 2) ara vermek
• binê destî ra gizlice
• binê erdî yer altı
• bîne girewtene 1) koku almak, koku duymak 2) soluk almak, nefes almak
• bînegirewtiş 1) koku alma, koku duyma 2) solunum, teneffüs
• binê goşî kulak dibi
• bine guretene→bin girewtene dibi tutmak (tencere vb. için)
• binêk→biney biraz, bir derece
• binêke→binge 1) temel, esas 2) dayanak
• bîne kerdene koklamak
• bînekerdiş koklama
• binê linge taban (ayak tabanı)
• binên alt taraftaki, alttaki
• bi nê qaydeyî böylece, böylecene¸böylelikle
• bineql aktarmalı
• bine ra→bin ra 1) asla, hiçbir zaman, hiç, katiyen 2) sırf, sadece 3) baştan sona
• binerd yeraltı, yer altı
• binerdî 1) yasadışı 2) (mecazi) yeraltı
• binerd kerdene gömmek
• binerdkerdiş gömme
• binerdkerdişê eşteyî atık gömme
• bîne ro ... çikîyayene soluğu kesilmek, soluğu tıkanmak, nefesi kesilmek, nefesi tıkanmak, nefesi tutulmak
• binê şalage de bîyene ağır yük veya yükümlülük altında olmak
• binê şalage de mendene ağır yük veya yükümlülük altında kalmak
• binê selage de bîyayene→binê şalage de bîyene ağır yük veya yükümlülük altında olmak
• binê selage de mendene→binê şalage de mendene ağır yük veya yükümlülük altında kalmak
• binê solî taban (ayakkabı tabanı)
• bînetoro→bîntirro bugünden sonraki üçüncü gün
• bi newbe→bi nobe nöbetleşe
• bi newbi→bi nobe nöbetleşe
• biney biraz, bir derece
• Biney betilê xo bigîre Biraz dinlen.
• bineyna ver demin, demincek
• bineynike aynalı
• binfistan→binfîstan entari veya gecelik entari (kadın için)
• binfîstan entari veya gecelik entari (kadın için)
• binfîstan-pirênbazî zh gecelik (kadın için), pijama (kadın için)
• binfiston→binfîstan entari veya gecelik entari (kadın için)
• binfîston→binfîstan entari veya gecelik entari (kadın için)
• binfistûn→binfîstan entari veya gecelik entari (kadın için)
• binfîstûn→binfîstan entari veya gecelik entari (kadın için)
• binge 1) temel, esas 2) dayanak
• bingeyên temel, asal, esasi
• bingeyî temel, asıl, asal, esasi
• bin girewtene dibi tutmak (tencere vb. için)
• bin girotene→bin girewtene dibi tutmak (tencere vb. için)
• bin girowtene→bin girewtene dibi tutmak (tencere vb. için)
• bin guretene→bin girewtene dibi tutmak (tencere vb. için)
• binhard→binerd yeraltı, yer altı
• binherd→binerd yeraltı, yer altı
• binhişmendî bilinçaltı, şuuraltı
• binî bir balık çeşidi
• bîni→bîne 1) koku 2) soluk, nefes
• binî barî di bîyayene→binê barî de bîyene ağır yük veya yükümlülük altında olmak
• binî barî di mendene→binê barî de mendene ağır yük veya yükümlülük altında kalmak
• binî gueşî→binê goşî kulak dibi
• binî ling→binê linge taban (ayak tabanı)
• binîn→binên alt taraftaki, alttaki
• binî pay→binpa taban (ayak tabanı)
• binî solî→binê solî taban (ayakkabı tabanı)
• binke→binge 1) temel, esas 2) dayanak
• bin kewtene yenilmek, hezimete uğramak, yenilgiye uğramak, bozguna uğramak, bozguna vermek
• binkewtiş bozgun, hezimet, yenilgi
• binkol çapa
• bin kotene→bin kewtene yenilmek, hezimete uğramak, yenilgiye uğramak, bozguna uğramak, bozguna vermek
• binlerz→bomlerze deprem, zelzele
• binlêrz→bomlerze deprem, zelzele
• binmerre TE fare altlığı
• binnuşte alt yazı
• bi nobe nöbetleşe
• bi nobe kerdene nöbetleşe yapmak
• bi nobete nöbetleşe
• bi nobete kerdene nöbetleşe yapmak
• bi nomey Ellay→bi nameyê Ellahî vallahi
• bi nomey Hûmay→bi nameyê Homayî vallahi
• binpa taban (ayak tabanı)
• binperin→binpirên fanila
• binpirên fanila
• binpîze kolan
• binpîzik kolan
• binpîzze→binpîze kolan
• bin ra 1) asla, hiçbir zaman, hiç, katiyen 2) sırf, sadece 3) baştan sona
• bin ra nêbo hiç olmazsa, hiç değilse
• binraşîyayîşê linge ayak burkulması
• bin ra şîyene burkulmak
• bin ra xerîb tamamen yabancı
• bin ra xerîbi→bin ra xerîb tamamen yabancı
• binsinife alt sınıf
• binsoba soba altlığı
• bîntar→beyntar ara, aralık
• bîntare→beyntar ara, aralık
• bîntarxirabbîyayîş→beyntarxirabbîyayîş bozuşma
• bîntar xirab bîyene→beyntar xirab bîyene bozuşmak, araları açılmak
• bînter→bîntirro bugünden sonraki üçüncü gün
• bînterr→bîntirro bugünden sonraki üçüncü gün
• bînterro→bîntirro bugünden sonraki üçüncü gün
• bîntirro bugünden sonraki üçüncü gün
• bînturro→bîntirro bugünden sonraki üçüncü gün
• bin û binaşe temel, esas
• bi nûmê Allay→bi nameyê Ellahî vallahi
• bi nûmê Homay→bi nameyê Homayî vallahi
• binvîyer alt geçit
• binyat temel, esas
• bio→buuk 1) (çocuk dilinde) böcek 2) (Çocukları korkutmak için söylenen korkunç varlık, böcek vb.) böcü 3) (çocuk di...
• biondaz abdestli, aptesli
• bionî→biewnî bak
• bioynî→biewnî bak
• bi paçik pîştene bandajlamak
• bipaçikpîştiş bandajlama
• bi pay 1) yayan 2) yürüyerek
• bi payatî→bi peyatî 1) yayan 2) yürüyerek
• bi pereyan bedelli
• bipereyan bedelli
• bi peyatî 1) yayan 2) yürüyerek
• bi peyetî 1) yayan 2) yürüyerek
• bi peyeyê→bi peyeyî 1) yayan 2) yürüyerek
• bi peyeyey→bi peyeyî 1) yayan 2) yürüyerek
• bi peyeyî 1) yayan 2) yürüyerek
• bipeynî sonlu
• bipeynîye sonlu
• bipeynîyeyî sonluluk
• bipeynîyî sonluluk
• bipezne→bibejne boylu
• bi pinanî gizlice
• biqabîlîyet kabiliyetli, yetenekli
• biqaleçarnayîş dedikodulu
• biqal-qir dedikodulu
• biqalûqir dedikodulu
• biqalûqirfî dedikodulu
• biqame boylu
• biqamûqelafet boylu poslu, boylu boslu, dalyan gibi
• bi qapan sentene kantarlamak, kantara vurmak, kantara çekmek
• biqaxû 1) endişeli, kaygılı, tasalı 2) telaşlı
• bi qebale gure kerdene götürü usülü iş yapmak
• bi qebale kar kerdene götürü usülü iş yapmak
• bi qebale xebetîyayene→bi qebale xebitîyayene götürü usülü iş yapmak
• bi qebale xebitîyayene götürü usülü iş yapmak
• biqeçe gebe¸ iki canlı, hamile
• biqeçê→biqeçeyîye gebelik, hamilelik
• biqeçe bîyene gebe olmak, hamile olmak, iki canlı olmak
• biqeçey→biqeçeyîye gebelik, hamilelik
• biqeçeyîye gebelik, hamilelik
• biqeçi→biqeçe gebe¸ iki canlı, hamile
• biqeçi bîyayene→biqeçe bîyene gebe olmak, hamile olmak, iki canlı olmak
• biqedr saygıdeğer, muhterem, sayın, saygın
• biqedrî saygınlık
• biqedrîye saygınlık
• Bi qeleme nuşt Kalemle yazdı.
• biqerqele iskeletli
• biqerqot iskeletli
• biqesawet 1) endişeli, kaygılı, tasalı 2) telaşlı
• biqewet güçlü, kuvvetli, çelimli
• bi qewlê verênan eskilerin deyimiyle
• bi qey→qandê için
• bi qey ku→qando ke için
• bi qîjîye çığlık çığlığa
• bi qîrênî çığlık çığlığa
• bi qîrî û wîrî çığlık çığlığa
• bi qîrîye çığlık çığlığa
• biq kerdene→pix kerdene (hayvan veya insan için) ürkütmek
• biqomi→biqame boylu
• biqule kuleli
• biqûmi→biqame boylu
• biqusur kusurlu, defolu
• biqutîye aynalı
• bîr kuyu
• bi ... ra ile, vasıtasıyla, birlikte, beraber, beraberinde
• bi ra→bin ra 1) asla, hiçbir zaman, hiç, katiyen 2) sırf, sadece 3) baştan sona
• bîra bira
• birabajar kardeş şehir
• biraçena→birakêna erkek kardeşin kızı, yeğen
• biraçêna→birakêna erkek kardeşin kızı, yeğen
• biracenî→biracinî yenge, erkek kardeşin karısı
• biracinî yenge, erkek kardeşin karısı
• birad→berradî eğe, törpü
• biraên→birayî kardeşlik
• biraên→birayîye kardeşlik, dadaşlık
• bira encumenî encümen kararı
• Bira ey va zur a Hatta o yalan olduğunu söyledi.
• bira-I kardeş (erkek kardeş), dadaş
• bira-II 1) bile, dahi 2) hatta
• birak 1) dost, ahbap; can ciğer, can dostu, can arkadaşı, dadaş 2) yâr, metres
• birakane dostane, dostça
• birak bîyene dost olmak, can ciğer olmak
• birake dost, yâr, metres
• birakê→birakîye dostluk, ahbaplık, dadaşlık
• birakêna erkek kardeşin kızı, yeğen
• birakey→birakîye dostluk, ahbaplık, dadaşlık
• birakeyna→birakêna erkek kardeşin kızı, yeğen
• biraki→birake dost, yâr, metres
• birak-II→birrek 1) testere 2) testere balığı
• birakîye dostluk, ahbaplık, dadaşlık
• biralete üvey erkek kardeş
• biramag→biramak üvey erkek kardeş (aynı anneden)
• biramak üvey erkek kardeş (aynı anneden)
• bi ra nêbo→bin ra nêbo hiç olmazsa, hiç değilse
• birar kardeş (erkek kardeş)
• birarey→birarî kardeşlik
• birarî kardeşlik
• birarîye kardeşlik
• birarkêna erkek kardeşin kızı, yeğen
• birarkeyna→birarkêna erkek kardeşin kızı, yeğen
• bîraroş biracı
• birartî→birarîye kardeşlik
• birarza erkek kardeşin oğlu, yeğen
• biraşaristan kardeş şehir
• biraşit erkek sütkardeş, sütkardeş
• biratey→birayîye kardeşlik, dadaşlık
• biratî→birayîye kardeşlik, dadaşlık
• biratîne→birayîye kardeşlik, dadaşlık
• biratîye→birayîye kardeşlik, dadaşlık
• bira vindarnayîşê caardişî yürütmeyi durdurma kararı
• birawo pîl→birayo pîl ağabey
• biraw pîl→birayo pîl ağabey
• birayane kardeşçe
• biray axretî→birayê axretî ahiret kardeşi, ahret kardeşi
• birayê axretî ahiret kardeşi, ahret kardeşi
• Birayê Hişyarî vewre de rayîrê xo şaş kerdo, çep a şiyo Hişyar’ın kardeşi karda yolunu şaşırmış, ters tarafa gitmiş.
• birayê mino sînaye sevgili kardeşim
• birayên→birayî kardeşlik
• birayên→birayîye kardeşlik, dadaşlık
• birayene b birrayene
• birayêne→birayî kardeşlik
• birayêne→birayîye kardeşlik, dadaşlık
• birayê şitî erkek sütkardeş, sütkardeş
• birayey→birayî kardeşlik
• birayey→birayîye kardeşlik, dadaşlık
• birayeya axretî→birayîya axretî ahiret kardeşliği, ahret kardeşliği
• birayî kardeşlik
• birayîn→birayî kardeşlik
• birayîn→birayîye kardeşlik, dadaşlık
• birayîne→birayî kardeşlik
• birayîne→birayîye kardeşlik, dadaşlık
• birayîş→birrayîş bağırma
• birayîya axretî ahiret kardeşliği, ahret kardeşliği
• birayîye kardeşlik, dadaşlık
• birayo pîl ağabey
• biray şitî→biraşit erkek sütkardeş, sütkardeş
• biray şitî→birayê şitî erkek sütkardeş, sütkardeş
• biraza erkek kardeşin oğlu, yeğen
• birazaye erkek kardeşin kızı, yeğen
• birbil→bilbil bülbül
• bîrdirbîr birdirbir
• bire dayene karar vermek, karara bağlamak
• bîrê drenajî akaçlama kuyusu, drenaj kuyusu
• bire girewtene karar almak
• bire-I karar
• bire-II iki grupla ve koşmak suretiyle oynanan geleneksel bir oyun
• birek→birrek 1) testere 2) testere balığı
• birekasin→birrekasin demir testeresi
• birename kararname
• birênan ci eştene doğum sancısı çekmek
• birênan ver de bîyene doğum sancısı çekmek
• birênan ver kewtene doğum sancısı çekmek
• birênî zh doğum sancısı
• birênîyû ver kewtene→birênan ver kewtene doğum sancısı çekmek
• bireqabet çekişmeli (çekişmeye yol açan)
• birewî→birûy zh kaş (kaşlar)
• bi rewte çingdayîş sırıkla atlama
• bi rewte perayîş sırıkla atlama
• bi rewte xoeştiş sırıkla atlama
• birêz saygıdeğer, muhterem, sayın, saygın
• birêzî saygınlık
• birêzîye saygınlık
• bir-I→birr 1) orman, ağaçlık 2) çalı çırpı
• birî→birûy zh kaş (kaşlar)
• bir-II→bire-II iki grupla ve koşmak suretiyle oynanan geleneksel bir oyun
• bîr-II→bîro bugünden sonraki ikinci gün, öbür gün
• bir-III→birre-II hayvan kümesi (küme), sürü
• birik→birrek 1) testere 2) testere balığı
• birikasin→birrekasin demir testeresi
• birîmdar→birîndar yaralı
• birîna çewrî balta yarası
• birîna derbe darbe yarası
• Birîna mi wegîrîyaya Yaram iltihaplanmış/azmış.
• birinc pirinç
• birind→berendîre şişek, bir iki yaşındaki dişi kuzu
• birîndar yaralı
• birîndar bîyayene→birîndar bîyene yaralanmak
• birîndarbîyayîş yaralanma
• birîndar bîyene yaralanmak
• birîndari→birîndar yaralı
• birinde→berendîre şişek, bir iki yaşındaki dişi kuzu
• birindî→berendîre şişek, bir iki yaşındaki dişi kuzu
• birindîli→berendîre şişek, bir iki yaşındaki dişi kuzu
• birîne yara
• birîni→birîne yara
• birînî→birênî zh doğum sancısı
• biriqîyayîş→beriqîyayîş parlama, ışıldama, parıldama
• biriş kesit
• birîsim ipek
• birîsimên ipekten yapılma, ipekli
• birîsimin ipekli
• birisk→bilusk 1) şimşek 2) yıldırım
• birîsk riskli
• birîsm→birîsim ipek
• birîsmên→birîsimên ipekten yapılma, ipekli
• birîsmin→birîsimin ipekli
• birîyayene kesilmek
• birîyayîş kesilme
• bîrîye→bêrî 1) sağıcı (kırda sürü sağan kadın/kız) 2) sağım (kırda sürü sağımı)
• birk→birke-I siğil
• birka xişne ur, tümör
• birka xişni→birka xişne ur, tümör
• birke-I siğil
• birke-II sabanın çift sürerken elle tutulan kısmından toprağa kadar uzanan parçası
• birki-I→birke-I siğil
• birki-II→birke-II sabanın çift sürerken elle tutulan kısmından toprağa kadar uzanan parçası
• Bîrmanya Birmanya
• birnaye 1) kesik, kesilmiş olan 2) kesinti 3) kupür
• birnayene 1) kesmek 2) biçmek, biçki yapmak (dikiş için)
• birnayeyê caardişî icra kesintisi
• birnayeyê heqkerdeyî hak ediş kesintisi
• birnayeyê îcra icra kesintisi
• birnayî 1) kesik 2) kesenek
• birnayine→birnayene 1) kesmek 2) biçmek, biçki yapmak (dikiş için)
• birnayîs→birnayîş 1) kesme 2) fason, biçme (dikiş için)
• birnayîş 1) kesme 2) fason, biçme (dikiş için)
• birnayîşê gijikî saç tıraşı
• birnayîşê porî saç tıraşı
• birnayîşî reyra vîyartiş sn kesme ile geçiş
• birnayîyê teqawutî/e emekli keseneği
• birnayox 1) kesici 2) biçkici
• birnayoxo hîdrolîk hidrolik kesici
• bîro bugünden sonraki ikinci gün, öbür gün
• biroj gündüzün
• bîro keson keson kuyu
• biro kor→birro kor sık ağaçlık
• biro pîl→birayo pîl ağabey
• biros→beroş 1) bakraç 2) kova 3) tencere
• biroş→beroş 1) bakraç 2) kova 3) tencere
• biroy→birûy zh kaş (kaşlar)
• bir pês→birra pesî küçükbaş hayvan sürüsü
• birr 1) orman, ağaçlık 2) çalı çırpı
• birrad→berradî eğe, törpü
• birra pesî küçükbaş hayvan sürüsü
• birra verekan kuzu sürüsü
• birrayene bağırmak
• birrayîş bağırma
• birre-I çalı parçası (küçük ağaç parçası)
• birre-II hayvan kümesi (küme), sürü
• birre-III→bire-II iki grupla ve koşmak suretiyle oynanan geleneksel bir oyun
• birrek 1) testere 2) testere balığı
• birrekasin demir testeresi
• birreke çalı parçası (küçük ağaç parçası)
• birrekê asinî demir testeresi
• birreki→birreke çalı parçası (küçük ağaç parçası)
• birrekî zh çalı çırpı
• birri→birre-I çalı parçası (küçük ağaç parçası)
• birrî zh çalı çırpı
• birrik→birrek 1) testere 2) testere balığı
• birrikasin→birrekasin demir testeresi
• birrikê asinî→birrekê asinî demir testeresi
• birrin ormanlık
• birrnayene→birnayene 1) kesmek 2) biçmek, biçki yapmak (dikiş için)
• birrnayêne→birnayene 1) kesmek 2) biçmek, biçki yapmak (dikiş için)
• birrnayine→birnayene 1) kesmek 2) biçmek, biçki yapmak (dikiş için)
• birrnayîs→birnayîş 1) kesme 2) fason, biçme (dikiş için)
• birrnayîş→birnayîş 1) kesme 2) fason, biçme (dikiş için)
• birro hurdebî çalılık
• birro kor sık ağaçlık
• birsim→birîsim ipek
• birsimên→birîsimên ipekten yapılma, ipekli
• birsimin→birîsimin ipekli
• birsimîn→birîsimin ipekli
• birûmet saygıdeğer, muhterem, sayın, saygın
• birûmetî saygınlık
• birûmetîye saygınlık
• birûmet kerdene değerlendirmek, kıymetlendirmek
• birûmetkerdiş değerlendirme, kıymetlendirme
• birûsik→bilusk 1) şimşek 2) yıldırım
• birûsike→bilusk 1) şimşek 2) yıldırım
• biruşk→bilusk 1) şimşek 2) yıldırım
• biruxset ruhsatlı
• biruy→birûy zh kaş (kaşlar)
• birûy zh kaş (kaşlar)
• birûy girewtiş kaş alma
• birûy viraştiş kaş yapma
• bir varûn→birra verekan kuzu sürüsü
• birvil→bilbil bülbül
• birwey→birûy zh kaş (kaşlar)
• birxu→burxî burgu
• birxû→burxî burgu
• birxul→belxur bulgur
• biryayene→birîyayene kesilmek
• biryayîş→birîyayîş kesilme
• bişans şanslı, talihli, bahtlı
• bisaw dehşetli
• bisaz çalgılı
• bi sebir sabırla